Èske Rhode Island gen yon lwa anti-diskriminasyon ki pwoteje moun transganr kont diskriminasyon?

Wi. Depi 1995, Rhode Island gen yon lwa konplè kont diskriminasyon konsènan oryantasyon seksyèl nan travay, lojman, kredi ak akomodasyon piblik epi li te enkli oryantasyon seksyèl anba lwa egalite opòtinite ak aksyon afimatif li a. Nan lane 2001, Rhode Island te ajoute idantite oswa ekspresyon sèks nan chak pwoteksyon legal sa yo (RI Gen. Laws, chap. 11-24 (akomodasyon piblik); chap. 28-5 (anplwa); chap. 28-5.1 (egalite opòtinite ak aksyon afimatif); ak chap. 34-37 (lojman ak kredi)).

Èske li pwoteje tou moun yo konsidere kòm transjèn?

Wi. Lwa kont diskriminasyon yo defini "oryantasyon seksyèl" kòm "genyen oswa yo te wè kòm gen yon oryantasyon pou eteroseksyalite, biseksyalite oswa omoseksyalite epi defini "idantite oswa ekspresyon sèks" kòm ki gen ladan "sèks reyèl oswa pèsepsyon yon moun" (RI Gen. Laws §§ 28-5-6(11)(idantite oswa ekspresyon sèks) ak (16)(oryantasyon seksyèl) (anplwa); 34-37-3(9)(idantite oswa ekspresyon sèks) ak (15)(oryantasyon seksyèl) (lojman ak kredi); ak 11-24-2.1(h)(oryantasyon seksyèl) ak (i)(idantite oswa ekspresyon sèks) (akomodasyon piblik)). Kidonk, si yon moun revoke paske yo pèsevwa li kòm omoseksyèl (kit se omoseksyèl ou pa), yo ka toujou envoke pwoteksyon lalwa anti-diskriminasyon an pou konteste revoke a.

Kijan pou m depoze yon plent pou diskriminasyon?

Ou ka depoze yon plent pou diskriminasyon an pèsòn oubyen alekri nan Rhode Island Commission For Human Rights (RICHR), 180 Westminster Street, 3yèm etaj, Providence, RI 02903. Si ou gen plan pou ale an pèsòn, ou ka rele davans pou pran yon randevou epi konnen sa ou bezwen pote. Nimewo telefòn yo se (401) 222-2661 (vwa) ak 401-222-2664 (TTY). Nimewo faks la se (401) 222-2616.

Akizasyon an dwe fèt anba sèman epi li dwe endike non ak adrès moun k ap fè plent lan ansanm ak non ak adrès antite moun nan ap pote plent lan kont li a (yo rele "defandè a"). Plent lan dwe bay detay sou swadizan zak ilegal yo ak (de preferans) lè yo te fèt.

Èske mwen bezwen yon avoka?

Non, men GLAD ankouraje moun yo fòtman pou yo jwenn avoka pou reprezante yo pandan tout pwosesis la. Malgre ke pwosesis la fèt pou pèmèt moun reprezante tèt yo, gen anpil règ legal ki gouvène pwosesis RICHR la, epi anplwayè yo ak lòt defandè yo prèske sèten pou yo gen reprezantasyon legal.

Ki dat limit pou depoze yon plent pou diskriminasyon?

Anjeneral, yo dwe depoze yon plent bay RICHR nan yon ane apre zak diskriminatwa a oswa zak yo (RI Gen. Laws §§ 28-5-17(a); 34-37-5 (b); gade Règ ak Règleman Règ RICHR 4.05 la). Gen trè kèk eksepsyon pou reta, epi GLAD ankouraje moun yo pou yo aji rapidman pou depoze reklamasyon yo.

Èske mwen ka depoze plis pase yon kalite plent diskriminasyon alafwa, pa egzanp, si mwen kwè yo te revoke m paske mwen se yon transjèn epi yon Latina?

Wi, ou ka depoze plizyè reklamasyon si ou te sibi tretman diskriminatwa ki baze sou plis pase yon karakteristik pèsonèl. Lwa antidiskriminasyon eta a pou anplwa ak akomodasyon piblik entèdi pran aksyon kont yon moun akoz oryantasyon seksyèl oswa idantite oswa ekspresyon sèks ansanm ak ras, koulè, relijyon, sèks (ki gen ladan gwosès ak arasman seksyèl), andikap, laj, oswa peyi orijin zansèt (Lwa Jeneral RI § 11-24-2 ak § 28-5-7 (1)(i)).

Pou kredi, lalwa RI a ajoute nan entèdiksyon ki anwo yo sou diskriminasyon ki baze sou eta sivil, eta familyal, eta militè ak asosye avèk manm yon klas pwoteje (Lwa Jeneral RI § 34-37-4(b)).

Nan lojman, tout sa ki anwo yo pwoteje ansanm ak estati viktim vyolans domestik ak estati lojman (RI Gen. Laws, § 34-37-4 (a)).

Kisa k ap pase apre yo depoze yon plent bay RICHR la?

RICHR a ka kòmanse yon ankèt preliminè nan yon ka anplwa, kredi, lojman, oswa akomodasyon piblik. Si RICHR a detèmine li pwobab ke yon akize ap oswa te angaje nan pratik ilegal, lè sa a RICHR a dwe eseye elimine pratik ilegal yo pa "metòd enfòmèl konferans, konsilyasyon ak pèsyazyon" (Gade, pa egzanp, Lwa Jeneral RI, § 28-5-17(a) ak § 34-37-5(b); gade tou Règ ak Règleman Règ RICHR 5.02 la).

Si rekonsilyasyon an pa reyisi, oubyen nenpòt ki lè sikonstans yo jistifye sa (tankou anvan ankèt nan ka grav), RICHR a ka voye yon plent ak yon avi odyans bay moun ki reponn lan. Pwosesis sa a enplike yon odyans kalite jijman men li pa fòmèl tankou yon jijman reyèl nan tribinal. Pwosesis sa a dwe kòmanse nan lespas 2 zan apati lè moun ki pote plent lan te premye depoze akizasyon li bay RICHR a (RI Gen. Laws §§ 28-5-18; 34-37-5).

Apre RICHR la fin pran yon desizyon (swa paske li pa jwenn okenn kòz valab pou kontinye, oswa paske li fin pran yon desizyon sou merit la apre yon odyans), nenpòt moun ki pote plent, entèvenan, oswa repondan ki pretann li te santi l blese pa yon lòd final komisyon an ka jwenn yon revizyon jidisyè nan Tribinal Siperyè a (RI Gen. Laws §§ 28-5-28; 34-37-6).

Gen kèk moman kote yo ka pran ka a nan men RICHR la epi depoze l nan tribinal. Pa egzanp:

  • Yon fwa plent lan te annatant nan RICHR la pou omwen 120 jou, (men mwens pase 2 zan epi anvan yo fin fè nenpòt akò konsilyasyon), moun ki pote plent lan ka mande pèmisyon pou retire ka a nan RICHR la. Yo ta dwe aksepte demann sa a, epi moun ki pote plent lan gen 90 jou apati lè li resevwa yon lèt "dwa pou pouswiv" pou depoze ka a nan Tribinal Siperyè a (RI Gen. Laws § 28-5-24.1(a) ak § 34-37-5(l); gade tou Règ ak Règleman Règ RICHR 17.01 la).
  • Apre RICHR a jwenn kòz pwobab pou kredite akizasyon yo nan yon plent, nenpòt nan pati yo ka chwazi pou mete fen nan pwosedi a nan RICHR la epi depoze dosye a nan tribinal depi yo fè sa nan delè strik ki fikse nan règleman RICHR yo (Gade Lwa Jeneral RI yo, § 28-5-24.1(c) ak § 34-37-5(n)).
  • Anplis de sa, nan ka lojman, RICHR a ka ale nan tribinal pou mande yon lòd ki entèdi defandè a vann, lwe oswa debarase li de pwopriyete an kesyon an pandan ka a ap tann jijman (RI Gen. Laws § 34-37-5(m)).

Si yo jwenn ke pa gen kòz pwobab, ka a fini sof si ou mande yon revizyon jidisyè sou konklizyon "mank kòz pwobab" la. Gen règ espesyal ak limit tan sou pwosesis sa a ke yo dwe obsève estrikteman (Lwa Jeneral RI § 28-5-28 ak § 34-37-6).

Ki remèd legal RICHR la ka akòde pou diskriminasyon si yon moun genyen ka li a la?

Nan tout ka ki pretann diskriminasyon nan tretman diferan, remèd pou yon moun ki pote plent ki reyisi nan yon ka diskriminasyon entansyonèl ka gen ladan domaj konpansatwa (ki gen ladan pou detrès emosyonèl), frè avoka (ki gen ladan frè ekspè ak lòt depans litij), lòd pou sispann ak desiste, ak nenpòt lòt aksyon ki pral aplike objektif lwa anti-diskriminasyon yo (RI Gen. Laws § 28-5-24 (b)(anplwa); § 34-37-5(h) (ka lojman); § 11-24-4 (ka akomodasyon piblik); Règ ak Règleman Règ RICHR 12.02).

Anplis de sa, nan ka travay, yon plent ki reyisi ka ba ou dwa pou yon remèd ki enplike anbochaj, reentegrasyon oswa amelyorasyon travay, peman anreta, ak admisyon oswa restorasyon nan manm sendika (RI Gen. Laws § 28-5-24 (a)(1)). Si aksyon negatif nan travay la te pran kont moun nan pou plizyè rezon, epi oryantasyon seksyèl oswa idantite oswa ekspresyon sèks pa t sèl faktè motivasyon an, RICHR a ka limite domaj yo akòde.

Nan ka lojman, RICHR la gen pouvwa tou pou enpoze amann sivil, ak yon severite k ap ogmante selon si delenkan an te komèt lòt zak diskriminatwa nan tan lontan (RI Gen. Laws § 34-37-5(h)(2)).

Lè moun ki pote plent yo genyen nan tribinal, yo ka akòde reparasyon ki mansyone pi wo yo, ansanm ak domaj pinitif lè yo montre ke konduit ki konteste a motive pa move volonte oswa move konviksyon, oswa lè aksyon an enplike yon endiferans san reflechi oswa san pitye anvè dwa lòt moun ki pwoteje pa lalwa (RI Gen. Laws § 28-5-29.1 (anplwa); § 11-24-4 (lojman piblik); § 34-37-5 (o) (3) (lojman)). Sèl eksepsyon an se ke yo pa ka akòde domaj pinitif kont Eta a.

Èske mwen ka depoze yon plent pou diskriminasyon nan yon ajans federal tou?

Wi, nan anpil ka. Piske lalwa federal ak lalwa eta a gen dispozisyon ki sipèpoze, yon moun ki depoze yon plent pou diskriminasyon ka pafwa chèche pwoteksyon anba toude. Pa egzanp, lalwa federal sou non-diskriminasyon nan travay la, yo rele Tit VII, aplike pou anplwayè ki gen omwen 15 anplwaye epi li entèdi diskriminasyon nan travay ki baze sou ras, sèks, laj, relijyon ak andikap (ki gen ladan estati VIH).

Malgre ke Tit VII a pa entèdi eksplisitman diskriminasyon ki baze sou oryantasyon seksyèl oswa idantite seksyèl, yon kantite k ap grandi nan tribinal ak ajans gouvènman yo te pran pozisyon ke entèdiksyon li kont diskriminasyon seksyèl la anglobe tou de (Gade, pa egzanp, Etazini & Dr. Rachel Tudor kont Southeastern Oklahoma State University, 2015 US Dist. LEXIS 89547 (2015) (rejte mosyon pou rejte plent pwofesè a anba Tit VII ke lekòl la te soumèt li nan yon anviwònman travay ostil ki baze sou idantite sèks li)). Nan de desizyon separe an 2012 ak 2016, EEOC a li menm te konkli ke diskriminasyon oryantasyon seksyèl, diskriminasyon idantite sèks, ak diskriminasyon sèks se menm bagay la, piske de dènye yo baze sou preferans, sipozisyon, atant, estereyotip, ak nòm ki asosye ak maskilenite ak féminité (Gade Macy kont Holder, Apèl EEOC No. 0120120821 (20 avril 2012); Baldwin kont Foxx, Apèl EEOC No. 0120133080 (15 jiyè 2015)). Malgre ke desizyon EEOC yo pa obligatwa pou tribinal yo, anpil moun te itilize rezònman menm jan an pou konfime aplikabilite Tit VII a pou diskriminasyon ki baze sou idantite seksyèl ak oryantasyon seksyèl (Gade, pa egzanp, Smith kont Vil Salem, 378 F.3d 566 (6yèm Sikwi 2004) (ki deklare ke Tit VII entèdi diskriminasyon kont moun transganr ki baze sou estereyotip sèks); Videckis kont Inivèsite Pepperdine., 150 F. Supp. 3d 1151, 1160 (CD Cal. 2015) (ki deklare "diskriminasyon oryantasyon seksyèl se yon fòm diskriminasyon sèks oswa idantite seksyèl")).

Moun LGBT ki viktim diskriminasyon nan lojman kapab tou depoze yon plent nan Depatman Lojman ak Devlopman Iben (HUD) federal la anplis RICHR la. Pou plis enfòmasyon, ale nan: http://portal.hud.gov/hudportal/HUD?src=/program_offices/fair_housing _equal_opp/LGBT_Housing_Discrimination.

Èske mwen ta dwe depoze yon plent nan yon ajans federal?

GLAD rekòmande pou, kote ka gen jirisdiksyon leta ak jirisdiksyon federal ki sipèpoze, ou konsidere depoze plent bay leta a an premye, men kenbe nan tèt ou posiblite pou pouswiv yon plent federal tou. Plent federal yo dwe depoze nan lespas 180 jou apre zak diskriminatwa a bay Komisyon Egalite Opòtinite nan Anplwa (EEOC). Sepandan, si ou okòmansman depoze plent ou a bay RICHR la epi endike ke ou vle pou plent lan depoze tou bay EEOC a, alò limit tan an pwolonje pou rive nan 300 jou oswa 30 jou apre RICHR la fin mete fen nan ka a (42 Kòd Etazini § 2000e-5(e)(1)). (Moun ki travay pou ajans federal yo pa nan sijè piblikasyon sa a.)

Si ou gen yon plent konsènan oryantasyon seksyèl, idantite oswa ekspresyon sèks, ou ta dwe tcheke "sèks" ansanm ak "oryantasyon seksyèl" oswa "idantite sèks" kòm baz pou reklamasyon w lan epi mande pou RICHR la depoze plent ou a bay EEOC a.

Èske gen lòt opsyon pou depoze yon plent pou diskriminasyon?

Petèt wi, sa depann de sitiyasyon patikilye ou a.

Inyon: Si ou se yon manm yon sendika, kontra ou a (akò negosyasyon kolektif) ka ba ou plis dwa nan ka disiplin, revokasyon oswa lòt aksyon ki gen rapò ak travay. Anfèt, si ou jwenn soulajman anba kontra ou a, ou ka deside pa pouswiv lòt remèd. Jwenn epi li yon kopi kontra ou a epi kontakte yon delege sendika pou depoze yon plent. Dat limit nan kontra yo strik. Kenbe nan tèt ou ke si sendika ou a refize ede ou ak yon plent, ou ka gen yon aksyon diskriminasyon kont yo paske yo pa t travay avèk ou, oswa paske yo pa t respekte devwa reprezantasyon jis la.

Tribinal Eta a oswa Tribinal Federal la: Apre ou fin depoze dosye diskriminasyon w lan nan RICHR, EEOC, oubyen toude, ou ka deside retire ka diskriminasyon w lan nan ajans sa yo epi depoze dosye a nan tribinal. Gen règ sou ki lè ak kijan sa dwe fèt, jan nou te diskite pi wo a. Anplis de sa, ou ka depoze yon ka nan tribinal pou adrese lòt reklamasyon ke ajans diskriminasyon yo pa byen jere. Pa egzanp, si yo revoke w an vyolasyon yon kontra; si yo revoke w san disiplin pwogresif yo te pwomèt nan yon manyèl; oubyen si yo revoke w paske w fè yon bagay anplwayè a pa renmen men lalwa egzije, alò zafè sa yo depase limit sa ajans yo ka envestige epi yo ta dwe pouswiv dosye a nan tribinal. Menm jan an tou, si reklamasyon w lan enplike yon vyolasyon dwa konstitisyonèl, tankou yon pwofesè oubyen yon anplwaye gouvènman ki kwè yo te vyole libète lapawòl li oubyen dwa pwoteksyon egal li, alò zafè sa yo dwe tande nan tribinal.

Kisa m ka fè si patwon m revoke m oswa si pwopriyetè m nan mete m deyò paske m te depoze yon plent pou diskriminasyon?

Li ilegal pou pran revanj nan sikonstans sa yo, epi anplwaye a oswa lokatè a ka depoze yon lòt plent pou revanj. Si yon anplwayè, yon ajans anplwa oswa yon òganizasyon travay fè diskriminasyon kont ou nan nenpòt fason paske ou te opoze ak yon pratik entèdi oswa ou te depoze yon akizasyon, temwaye oswa ede nan yon plent ki te depoze anba lwa antidiskriminasyon yo, ou ka depoze yon reklamasyon pou revanj (Lwa Jeneral RI § 28-5-7 (5) ak § 34-37-4(m). Gade tou Lwa Jeneral RI, § 28-51-2(b)(1)(ii) (“Chak anplwayè dwe adopte yon règleman kont arasman seksyèl ki dwe gen ladan yon deklarasyon ki di li ilegal pou pran revanj sou yon anplwaye ki depoze yon plent pou arasman seksyèl oswa ki kolabore nan yon ankèt sou arasman seksyèl”); Provencher kont Famasi CVS, 76 Ka FEP (BNA) 1569 (1ye Sikwi 1998) (ki konfime reklamasyon vanjans federal kont yon gason omoseksyèl). Lakou Siprèm Etazini an te entèprete dispozisyon anti-vanjans ki nan lwa federal anti-diskriminasyon yo yon fason laj. Gade Burlington Northern & Santa Fe Ry. Co. kont White, 548 Etazini 53 (2006)).

Kisa m ka fè pou m prepare tèt mwen anvan m depoze yon plent pou diskriminasyon?

Kontakte GLAD Answers nan www.GLADAnswers.org oubyen pa telefòn nan 1-800-455-4523 (GLAD) nenpòt jou lasemèn pou diskite sou opsyon yo.

Anjeneral, moun ki toujou ap travay oswa k ap viv anba kondisyon diskriminatwa yo dwe evalye kijan depoze yon plent ap afekte travay yo oswa lojman yo, epi si yo dispoze aksepte konsekans sa yo. Menm si yo revoke w oswa yo mete w deyò, ou ka deside li pa vo lapenn pou pouswiv yon plent pou diskriminasyon. Sa a se yon chwa endividyèl ki ta dwe fèt apre yo fin rasanble ase enfòmasyon pou fè yon chwa enfòme.

Gen moun ki prefere rankontre ak yon avoka pou evalye solidité reklamasyon yo anvan yo depoze yon ka. Li toujou itil pou pote bay avoka a yon deskripsyon sou sa ki te pase nan travay w ap plenyen pou li a, òganize pa dat epi avèk yon eksplikasyon sou kiyès ki diferan aktè yo (epi kijan pou kontakte yo); sa ki te pase; kiyès ki te di kisa; ak kiyès lòt ki te prezan. Eseye gen kopi manyèl anplwaye ou yo oswa manyèl pèsonèl ou yo sou la men, ansanm ak nenpòt kontra, evalyasyon travay, memo, lèt revokasyon ak bagay konsa. Si w gen enkyetid sou yon pwoblèm lojman, pote yon kopi kontra lokasyon w lan, ansanm ak nenpòt avi ak lèt ou te resevwa nan men pwopriyetè kay la.

AvètismanPaj sa a se pou enfòmasyon jeneral sèlman. Li pa yon konsèy legal epi li pa kreye yon relasyon avoka-kliyan. Paske chak sitiyasyon diferan, enfòmasyon ki la a pa ka ranplase konsèy pèsonalize nan men yon avoka kalifye. Lwa yo chanje souvan, epi GLAD Law pa garanti ke enfòmasyon ki sou paj sa a ajou oswa konplè. Pou konsèy legal oswa referans, tanpri kontakte Repons Lalwa GLAD.