Blog
8 Jiyè 2026
Rèv Ameriken an vo pwoteksyon
Blog pa Direktè Egzekitif GLAD Law la Ricardo Martinez (li/li menm)
“"Èske sa te vo lapenn?" or "Èske sa te vo lapenn?"”
Mwen te poze kesyon sa a bay manman m, ki te fè tout lavi li nan Meksik pou l te bay fanmi mwen yon chans pou l reyalize rèv ameriken an.
Mwen te poze kesyon an paske mwen te wè difikilte pèsonèl li pandan l ap grandi – difikilte pou l entegre nan yon nouvo kilti ak akseptasyon kondisyonèl jeneral imigran yo te fè fas nan peyi sa a pandan plizyè dizèn ane. Men tou paske, pandan n ap pwoche 4 Jiyè ak anivèsè peyi nou an, mwen oblije pran an kont plas mwen nan Amerik kòm yon Meksiken-Ameriken e kòm yon nonm queer. Nan entèseksyon de idantite majinalize, mwen te pase tout lavi m ap kalkile – ap mezire avèk prekosyon kijan mwen te ka "geyis" anvan m bese gad mwen ak yon moun epi ap balanse presyon ak atraksyon pou m santi m pa ase Meksiken pou kominote Meksiken mwen an men tou pa ase Ameriken pou lòt moun.
Anba administrasyon sa a, kalkil sa yo sanble pi enpòtan pou sekirite mwen, epi yo fè m reflechi sou pwomès ki mennen nou isit la, ap lite ak sa sa vle di selebre Amerik nan yon moman kote demokrasi ak rèv ameriken an santi yo tèlman frajil.
Nou ap viv anba atak kontinyèl sou kominote majinalize yo. Deportasyon an mas ap separe fanmi yo, sa ki fè yo pa kapab reyini ansanm e yo pa kapab kenbe youn lòt. Mesye maske ap rache moun ki pou pran swen fanmi yo nan men fanmi yo, sa ki kite timoun yo ak mari oswa madanm yo tonbe nan mizè yon sèl kou – yo pa kapab peye lwaye, achte manje, oswa jwenn yon debouyay. Sant detansyon yo ap agrandi pou yo sere moun pou fè pwofi finansye, retire diyite moun yo epi sibi abi terib. Kapasite timoun yo pou yo aprann ak grandi, kò nou, dwa pou vote nou, ak sans sekirite nou nan espas piblik yo, tout sa anba atak.
Se yon modèl nou konnen byen. Anvi moun ki nan pouvwa yo pou kreye yon gwoup dominan ak yon gwoup majinalize se sa ki te pouse Jim Crow, sa ki pouse deportasyon an mas, epi sa ki pouse lwa n ap kontinye konbat chak jou yo – lwa ki ekri nan yon langaj net pou kache domaj reyèl yo epi kreye chòk jenerasyonèl ki fèt espre pou kenbe kominote yo an mòd siviv pandan plizyè jenerasyon.
Nan 250 ane peyi nou an egziste, modèl la pa chanje – retire limanite moun sou papye, pran kominote ki gen pouvwa limite kòm bouk emisè pou neglijans moun ki nan pouvwa yo, epi sèvi ak sa pou jistifye vyolans ki vin apre a.
Nan moman sa a, li vin klè ke rèv la pa t janm aksesib pou tout moun egalman, e moman sa a ap fòse nou fè yon kont onèt ak sa. Libète, opòtinite, ak apatenans nan peyi sa a te toujou vini ak ti lèt - kondisyon ki tache ak ras, sèks, sitiyasyon imigrasyon, ak moun ou renmen.
Malgre sa, manman m te reponn san ezite, “Wi.” Kouri dèyè rèv Ameriken an te vo lapenn.
Repons li a te choke m. Li te kite m chita tou ak yon kesyon pi difisil mwen pa t ka retire: Èske moun gouvènman nou an ap denigre ak britalize jodi a – papa a ki kenbe nan yon arè trafik, fanmi an k ap tann plizyè mwa nouvèl sou yon manman depòte, timoun nan k ap absòbe chòk ki pral swiv yo – èske yo t ap reponn, san ezite, ke li te vo lapenn?
Menm nan moman difisil sa a, anpil moun atravè peyi a toujou kenbe pwomès Amerik la – yon kwayans ke yon sosyete kote chak moun merite yon bon lavi. Epi sa ki soutni kwayans sa a pou mwen se wè tout moun ki dispoze goumen pou vizyon enklizif sa a.
Nan travay mwen nan GLAD Law, mwen wè rèv la vivan nan moun ki pote plent yo ki mete non yo sou ka nou yo, nan fanmi k ap navige anba lwa ostil, ak nan manm kominote a ki vini nan yon evènman Fyète.
Mwen wè rèv sa a vivan nan kominote imigran mwen an tou – menm lè fanmi yo ap pote yon laperèz mwen pa gen mo pou m eksprime. Sèk lapriyè manman m nan fè m sonje ke pwoteje pwomès Amerik la pa toujou fèt nan tribinal oswa nan yon gwo manifestasyon. Menm jan an tou, pwoteje rèv Ameriken an mande aksyon rezistans ki pi an silans, tankou moun ki reyini pou pran swen youn lòt, sitou lè gouvènman yo a byen klè ke li p ap fè sa.
Kesyon ki vo lapenn goumen pou li a se pa sèlman si rèv Ameriken an toujou egziste – paske mwen te wè li dirèkteman – men ki moun ki gen aksè a li, e ki sa ki ta reyèlman nesesè pou fè li disponib pou tout moun? Sa a se yon kesyon ki merite anivèsè sa a. Sa a se yon kesyon ki merite batay la.
Kenbe lajwa ak ijans lan, selebrasyon an ak batay moman sa a - sa mande anpil kouraj. Ane sa a, plis pase pifò ane. Se pou moman sa a sèvi kòm yon rapèl pou plizyè jenerasyon moun ki te refize aksepte ke libète, opòtinite, ak apatenans ta dwe rezève pou yon ti ponyen moun. Chak aksyon ki fèt nan sèvis lajistis kite yon mak, kidonk kounye a se responsablite kolektif nou pou nou reprann batay la.
