Przełom w ochronie praw obywatelskich osób transpłciowych
19 maja 2017
Federalny sąd okręgowy w Pensylwanii orzekł, że roszczenie kobiety transpłciowej o dyskryminację w zatrudnieniu na podstawie ustawy o Amerykanach z niepełnosprawnościami (ADA) może zostać rozpatrzone. Opinia z 18 maja po raz pierwszy sąd orzekł, że osoby transpłciowe nie są kategorycznie wykluczone z ubiegania się o ulgę w przypadku dyskryminacji na mocy ustawy ADA.
Sprzedawca detaliczny Cabela's, Inc. wniósł o oddalenie pozwu wniesionego przez byłą pracownicę Kate Lynn Blatt, która argumentowała, że wykluczenie “zaburzeń tożsamości płciowej” (wykluczenie GID) w momencie uchwalania ustawy ADA uniemożliwiało jakąkolwiek ochronę pracowników transseksualnych.
Sąd stwierdził jednak, że wyłączenia GID nie można interpretować aż tak szeroko. W opinii tej uwzględniono dwa odrębne doświadczenia – jedno związane z byciem osobą transpłciową, a drugie z dysforią płciową. Sąd uznał, że bycie osobą transpłciową samo w sobie nie jest stanem chorobowym, a zatem samo w sobie nie podlega ochronie przewidzianej w ADA. Jednocześnie Sąd przyznał również, że niektóre osoby transpłciowe doświadczają dysforii płciowej, czyli klinicznie istotnego cierpienia związanego z doświadczeniem bycia osobą transpłciową.
W przypadku osób transpłciowych doświadczających dysforii płciowej, Sąd stwierdził, że nie ma uzasadnienia dla ich wykluczenia z ustawy ADA. Sędzia argumentował, że nic w tekście, historii legislacyjnej ani strukturze ustawy ADA nie uzasadniało starań Cabeli o oddalenie powództwa Blatta w oparciu o ustawę ADA.
“Ta decyzja jest zgodna ze współczesnymi standardami medycznymi i stanowi ogromny krok naprzód dla społeczności transpłciowej” – powiedziała Jennifer Levi, dyrektor projektu na rzecz praw osób transpłciowych w GLBTQ Legal Advocates & Defenders (GLAD), która złożyła pismo amicus curiae kwestionujące wykluczenie w imieniu organizacji zajmujących się obroną praw osób transpłciowych.
Przez ponad 25 lat ADA niesłusznie wykluczała ochronę osób z tzw. ‘zaburzeniami tożsamości płciowej’ z powodu niechęci moralnej. Chociaż nie wszystkie osoby transpłciowe doświadczają klinicznie istotnego cierpienia, fakt, że wiele z nich tego doświadcza, nie powinien być ignorowany. Dysforia płciowa jest kwintesencją stygmatyzowanego schorzenia. Ta decyzja w znacznym stopniu przyczynia się do zakończenia niesłusznego wykluczania osób transpłciowych z możliwości dochodzenia roszczeń w zakresie praw obywatelskich, gdy spotykają się z dyskryminacją z powodu tej stygmatyzacji.”
W orzeczeniu czytamy m.in.: “Gdyby termin zaburzenia tożsamości płciowej rozumieć, jak sugeruje [pozwany] Cabela, w taki sposób, aby obejmował on schorzenia powodujące niepełnosprawność, takie jak dysforia płciowa Blatta, wówczas termin ten zajmowałby nietypowe miejsce w ustawie, ponieważ wykluczałby z zakresu ustawy ADA schorzenia, które faktycznie powodują niepełnosprawność, ale nie są związane ze szkodliwym lub niezgodnym z prawem zachowaniem”.”
“Dzisiejsza decyzja jest niezwykle ważna dla postępu w zakresie praw osób transpłciowych” – dodał Kevin Barry, profesor prawa na Uniwersytecie Quinnipiac i współradca prawny w piśmie amicus curiae. “Nie ma żadnego uzasadnienia, które uzasadniałoby wyłączanie osób transpłciowych z ochrony wynikającej z jednego z najważniejszych praw obywatelskich w naszym kraju. Udany apel pani Blatt będzie miał daleko idące konsekwencje wykraczające poza jej indywidualną sprawę, przygotowując grunt pod prawne wyzwania wobec dyskryminujących przepisów i działań prywatnych, które dotyczą wszystkich osób transpłciowych, zarówno tych doświadczających dysforii płciowej, jak i tych, które jej nie doświadczają”.”
Pracując od 2006 r. jako pracownik sezonowy w Cabela's Retail, Blatt był regularnie nękany przez kierownictwo i współpracowników, wykluczany z obiektów, do których współpracownicy mieli regularny dostęp, a następnie nagle zwolniony w marcu 2007 r.
Blatt wnosi oskarżenie zarówno na podstawie VII tytułu ustawy o prawach obywatelskich (Cabela's) – za dyskryminację ze względu na płeć – jak i na podstawie ustawy o niepełnosprawności (ADA) – za odmowę zapewnienia jej uzasadnionych udogodnień w postaci odpowiedniego identyfikatora i możliwości korzystania z odpowiedniej toalety. Reprezentują ją Sidney L. Gold i Neelima Vanguri z kancelarii Sidney L. Gold & Associates.
