Wyobraź sobie, że jesteś w szpitalu, gdy rodzi się Twoje dziecko i martwisz się, że nie będzie mogło wrócić z Tobą do domu, gdyby coś stało się Twojej partnerce, która urodziła dziecko. Wyobraź sobie, że nie możesz odebrać dziecka z żłobka ani zabrać go do lekarza. Wyobraź sobie, że coś dzieje się z Twoim partnerem i opieką społeczną, która stara się o opiekę, ponieważ Twoje dziecko nie ma drugiego prawnego rodzica. To wszystko są prawdziwe obawy, z którymi borykają się nowi rodzice, którzy nie uzyskali prawnego uznania – a nowi rodzice mają już wystarczająco dużo na głowie, nawet w najlepszych okolicznościach.

“Nie byłam jego biologiczną matką i nie mogłam wpisać swojego nazwiska do jego aktu urodzenia przed opuszczeniem szpitala. Akt urodzenia to pierwszy, a czasem jedyny prawny związek rodzica z dzieckiem. To bardzo, bardzo ważna sprawa. Mój partner i ja podjęliśmy dokładnie te same kroki, co nasi “hetero” niepłodni przyjaciele, starając się o dziecko, ale odmówiono nam możliwości wpisania naszych nazwisk do aktu urodzenia tylko ze względu na płeć”.”

Dostęp do prawnego rodzicielstwa nie powinien zależeć od sytuacji finansowej rodziny, od tego, czy rodzice są tej samej, czy innej płci, ani od sposobu, w jaki dana rodzina została założona. Jednak nasze przepisy stanowe nie nadążają za różnymi sposobami zakładania rodziny, w tym za korzystaniem z technik wspomaganego rozrodu czy posiadaniem dzieci przed zawarciem związku małżeńskiego lub bez niego. Nawet w Nowej Anglii, gdzie korzystamy z solidnych przepisów antydyskryminacyjnych, nadal istnieją znaczne luki w przepisach dotyczących rodzicielstwa, które zmuszają rodziców do przechodzenia czasochłonnych, kosztownych i inwazyjnych procesów w celu ochrony ich relacji z dziećmi. Wiele z tych przepisów nie było aktualizowanych od lat 70. XX wieku.

Wykorzystując Jednolitą Ustawę o Rodzicielstwie z 2017 r. (Uniform Parentage Act, UPA) jako wzór do naśladowania, starsza prawniczka kancelarii GLAD, Patience Crozier, współpracuje z innymi adwokatami w celu promowania reformy prawa o rodzicielstwie w stanach Rhode Island, Massachusetts, Connecticut i New Hampshire. UPA i wzorowane na niej projekty ustaw stanowych aktualizują rozumienie rodziny w świetle obecnych realiów i zapewniają dostępne i niedyskryminujące ścieżki do ustalenia rodzicielstwa. Obejmuje to zapewnienie rodzinom LGBTQ korzystającym z wspomaganego rozrodu dostępu do rodzicielstwa poprzez proces dobrowolnego uznania rodzicielstwa, który umożliwia rodzicom zabezpieczenie prawnych relacji z dziećmi natychmiast po ich narodzinach, bez konieczności wchodzenia na drogę sądową. Reformy te znajdują oddźwięk wśród wielu osób ze społeczności LGBTQ i nie tylko, które po prostu poszukują równych i sprawiedliwych sposobów zabezpieczenia swoich relacji rodzic-dziecko.

Ustawa o rodzicielstwie stanu Rhode Island (RIPA) zyskała znaczny rozmach i poparcie podczas sesji legislacyjnej w 2019 roku. Ustawa została przyjęta jednogłośnie w Senacie i cieszyła się znacznym poparciem w Izbie Reprezentantów, gdzie również była gotowa do uchwalenia, dopóki niespodziewanie nie interweniował Naczelny Sędzia Sądu Rodzinnego. Pomimo konsultacji z nim przed złożeniem ustawy, Naczelny Sędzia zaangażował się dopiero w ostatniej chwili, aby poprosić o dalsze badania. Izba Reprezentantów powołała komisję ds. badań, która zbierze się jesienią tego roku w celu dokonania przeglądu ustawy RIPA i wprowadzenia tych niezwykle ważnych reform. Rhode Island, jako społeczność lokalna, jest zmotywowane do wprowadzenia tych przepisów i zapewnienia wszystkim dzieciom i rodzinom równego dostępu do rodzicielstwa. Organizacja GLAD będzie uczestniczyć w pracach komisji i pozostaje zaangażowana w ten proces legislacyjny oraz w dzielenie się historiami rodzin, które doświadczyły trudnych i bolesnych skutków przestarzałych przepisów dotyczących rodzicielstwa.

Rodzice Sara i Anna doświadczyli skutków przestarzałego prawa stanu Rhode Island na własnej skórze, zakładając rodzinę. Ich syn, Eli, został poczęty metodą wspomaganego rozrodu. Ponieważ nie byli małżeństwem, Sara, jako rodzic niebiologiczny, nie miała domniemanej prawnej więzi rodzicielskiej z Elim po urodzeniu ani możliwości ustalenia swojego pochodzenia.

“Nie byłam jego biologiczną matką i nie mogłam wpisać swojego nazwiska do jego aktu urodzenia przed opuszczeniem szpitala, co, wiem, brzmi jak formalność, ale nią nie jest. Akt urodzenia to pierwsze, a czasem jedyne prawne powiązanie rodzica z dzieckiem. To bardzo, bardzo ważna sprawa. Mój partner i ja podjęliśmy dokładnie te same kroki, co nasi “hetero” niepłodni przyjaciele, starając się o dziecko, ale odmówiono nam możliwości wpisania naszych nazwisk do aktu urodzenia tylko ze względu na płeć”.”

Sara potrzebowała 8 miesięcy, by adoptować własnego syna – to niezwykle długi czas, by pozostawać w zawieszeniu prawnym, zwłaszcza jeśli chodzi o własne dziecko. Co więcej, przez te wszystkie miesiące Sara i Anna musiały przejść przez długi, inwazyjny, a czasem arbitralny proces adopcyjny, w tym zamieścić ogłoszenie w gazecie, aby powiadomić anonimowego dawcę spermy o zbliżającej się adopcji, na wypadek gdyby chciał zakwestionować pozbawienie go “praw rodzicielskich”.”

Rodzice LGBTQ z Rhode Island nie są jedynymi, którzy zabiegają o ustawodawstwo chroniące ich rodziny. W Maine i Vermont przyjęto kompleksową reformę dotyczącą rodzicielstwa, ale reszta Nowej Anglii ma jeszcze długą drogę do przebycia.

Chociaż stan Massachusetts zezwala obecnie rodzicom tej samej płci na podpisanie umowy VAP, nadal istnieją bariery utrudniające ustalenie prawnego rodzicielstwa w obrębie Wspólnoty. Ustawa Massachusetts Parentage Act to rozsądna aktualizacja prawa stanu Massachusetts, która zapewnia wszystkim dzieciom i rodzinom równy dostęp do ustalenia rodzicielstwa i koryguje dyskryminację występującą w obecnym prawie stanowym. Publiczne przesłuchanie w sprawie ustawy MPA odbyło się na początku września.

W stanie Connecticut koalicja pracuje nad projektem ustawy, która ma na celu aktualizację prawa stanowego dotyczącego rodzicielstwa. Mamy nadzieję, że projekt ustawy zostanie złożony w 2020 roku. Podobne działania są podejmowane również w stanie New Hampshire, gdzie istnieją przepisy chroniące dzieci urodzone dzięki sztucznej inseminacji (ART) i macierzyństwu zastępczemu, ale w prawie nadal występują luki.

Miłość tworzy rodziny, ale wszyscy zgadzamy się, że prawo musi je chronić. Dalsze działanie w oparciu o przestarzałe, liczące dziesiątki lat przepisy pozostawiają niektóre dzieci i rodziny bez ochrony. GLAD dokłada wszelkich starań, aby zapewnić wszystkim dzieciom i rodzinom dostęp do podstawowej ochrony prawnej, jaką jest rodzicielstwo.